این اولین نوشته ایست که بعد از مرگم می نویسم. آن زمان که زنده بودم، کتاب هایی خوانده بودم، که راوی دنبال قاتلش می گشت. یا عاشق دنبال معشوقش و بر عکس، از همین کش مکش های ادبی. بی دلیل به نظرم آمد، باید پس از مرگم بنویسم، در چه موردی اش را می دانستم، قرار نبود راجع به دنیای مردگان بنویسم. اینقدر فکر من را مشغول کرده بود، که آخرین آرزویم دعایم، تمنایم قبل از مرگم _ قبل از آن مرگ مسخره به خاطر خوابالودگی و افتادن از پله ها _ هنگام شنیدن مستندی که از رادیو پخش می شد، و این قدر در من اثر کرد، تا یک لحظه آرزو کردم، چه می شد اگر من بعد از مرگم بتوانم بنویسم. راستش این فکر آن لحظه ای در من رخنه کرد: به آن آهوی در حال فرار از دست شیر می اندیشیدم. اگر او می توانست خورده شدنش را بنویسد، آن لحظه که گردنش را بر می گرداند تا ببیند شیر چه قدر فاصله دارد، و ببیند - فاصله تجربه ای بی هوده است - و آن لحظه ی آخر قبل از سیاه شدن تصویر را اگر بنویسد، شاید تمام شیر ها، علف خوار می شدند، اگر شیر ها سواد داشتند و کتاب فوائد گیاه خواری صادق هدایت را می خواندند « چشم های سیاه و درخشان حیوان که تا چند دقیقه ی پیش، از زندگانی سرشار بود، غبار مرگ پرده ای روی آن را می پوشاند و زبان از دهانش با کف خونین بیرون می آید بعد از آن شکمش را شکافته دل و روده ی حیوان را بیرون می کشند. بوی پشگل و بخاری که در هوا پراکنده می شود و خون غلیظ گندیده که مگس و پشه روی آن پرواز می کنند، منظره ای چرکین و مهیبی را نمایان می کند '» می دانم می رفتند سراغ حبوبات، چون شیر ها، از هیتلر ها و چنگیز ها، تیمور ها، خوی حیوانی ِ کمتری دارند. هر چه قدر هم که لذیذ باشد گوشت ِ آهو، مثل ِ خاورمیانه برای غرب، یا مثل ِ شمس برای مولانا. وقتی مُردم. نفهمیدم مُردم، چند ساعتی گذشته بود که دستم شروع به خاریدن گرفت، و دیدم: هر چه می خارانم، نمی خارانم. و از حرص بغضم گرفت. و هر چه قدر که گریه می کنم، بغضم نمی ترکد. عادتی داشتم که تا به حال برای کسی تعریف نکرده ام. حتا برای معین - تنها کسی که همه چیزم را به او می گفتم، سی و چند سال است که می گویم، همین قدر بدانید که می داند آخرین بازی که با همسرم هم بستر شدم چه روزی بود، و نه چه شبی! درست است که لزومی ندارد بداند اما این طور من یک زندگی را دوبار تجربه می کردم و برایم عمیق تر می شد، غم ها، و سطحی تر؛ شادی ها. درس های بیشتری می گرفتم، چون وقتی فاعل بودم، به فعل نمی اندیشیدم به مفعول می اندیشیدم، ولی وقتی راوی بودم، به کار انجام شده ی ( خودم ) که در زمان روایت، ( خودم ) نبودم، فکر می کردم، بگذارید این طور بگویم که شبیه این است: بتوانی سلام و احوال پرسی و نوع صدای ِ خودت، نحوه ی راه رفتنت، یا نحوه ی خوردن نوشیدنی ات را ببینی. هیجان انگیز نیست، کسی بتواند خودش را در خیابان ببیند؟ - حرف هایم یک جا جمع نمی شوند، این جا دسته بندی و نظم بی معنیست، همه چیز معلق است، مثل بادکنکی در هوا.عادت زیاد بدی نبود، فقط از رگ رانم با سرنگ خون می کشیدم و دوباره تزریق می کردم، این کار به من سرگیجه ی محترمی می داد، و بعد از مدتی ضعف بینایی. تجربه ی تزریقات را در زمان سربازی بیشتر فرا گرفتم. دیپلم پرستاری داشتم. تمام این حرف ها برای این بود که بگویم، من یک آمبولانس داشتم. من و معين در جوان تر بودنمان يك كار فوق العاده مي كرديم< او مي خوابيد گوشه پياده رو و من رويش پتويي مي كشيدم، بعد رويش چند عديد دو هزار توماني، و هزار توماني، و يك صد توماني و پنج هزار توماني مي گذاشتم، روزي دويست تومن را كاسب بوديم، بعد سوار آمبولانسش مي كردم و ..... من پرستار بودم و الآن که مرده ام بعد از این همه کار با رگ مردم، رگ خودم را پیدا نمی کنم، اصلن سوزن سرنگ دیگر برایم تداعی کننده ی آرشه ی ویولون نبود - وقتی منحل شد اعصابم و سرنگ را کوباندم روی ران، هیچ خونی نجهید، فقط صدایی مثل ِ صدای پنچر شدن توپ آمد. پیسسس . اطراف رانم کبود شد، و بلافاصله ترمیم شد. به این اتفاقات فکر می کردم، که فهمیدم ( فکرم ) کجاست؟ خود ِ ( فکر ) را می گویم تصمیم گرفتم بخوابم، داشتم دیوانه می شدم، نمی دانستم تصمیم را کجایم می گیرد، و با چگونه به چه وسیله ای می گیرد، و تصمیم که گرفته می شود، قدرت آزادی دارد؟ و این آزادی چه تقاصی دارد؟ دیوانه می شدم، و نمی دانستم کجایم است که دیوانه می شود، چون قلبم که می زند، چشمم که می بیند، همه چیز سر جایش است، و اگر مغزم است که دیوانه است، پس چرا به قلب فرمان ایستادن نمی دهد، یا به کلیه ام نمی گوید پلک بزن؟ و اگر می توانستم جوابی پیدا کنم برای اینکه کجایم دیوانه می شود، نمی دانستم کجایم چیست؟ نمی دانستم از جنس چیست. رفتم بخوابم، که چشمانم بسته شد، ولی می دید، این نور لعنتی، تمام نمی شد، همه جا، تاریک بود، ولی روشن بود، می دانم باور کردن این ها، و حتا لزوم نوشتنش سخت است و شاید عبث، ولی باور کنید که نمی دانید باور کردن اینکه باور چیست چه قدر سخت است، حافظه ی من سر جایش است، یعنی جایش را نمی دانم ولی مي دانم بر قرار است، در زمان زنده بودنم، عاقل بودم، در گوش ِ نوه هایم اذان می خواندم، و آمبولانسم را که قدیمی شده بود، تبدیل به نعش کش کرده بودم. نوه هایم.. نوه هایم! مثلن همین نوه هایم، می دانم نوه هایی دارم، ولی وقتی به نوه فکر می کنم، یک کلمه ایست مثل ِ ( ايثار ) پوچ و بی معنی - ياد ايثار تاركوفسكي بخير با آن دوچرخه و درخت و... تاركوفسكي، رومن پلانسكي را گرفتند چون نمي توانند آدم را درك كنند، مادر قبيح ها. - فقط چون نوه ای دارم می توانم فکر کنم که یک همچین چیزی وجود دارد. مثلن زن دوم یک کلمه است یا اسم یک فیلم، اما نمی دانم معنی اش چیست، به خاطر همین است شاید کاملترین کلمه ای که می فهمم او را، و سوالی در من ایجاد نمی کند، ((دروغ)) است. معنی اش را می دانم. درکش می کنم. فکر می کردم موقع مردن، راست باشد که کسی می آید، ولی اصلن کسی نیست، بوی ِ عدم می آید. می خوای دیوانه بشی، هیچ چیز بو نمی دهد، هیچ محدوده ای نيست، پله دیگر خوب نیست، اصلن وجود ندارد، فقط بحث ارتفاع است، تنها چیزی که نمی دانم چرا مهم تر از عرض و طول است. راستش را بخواهید من که خدایی ندیدم، نه بهشتی نه جهنمی، نه هیچ آدم دیگری، تا اینکه خسته شدم از بس خسته نمی شدم از راه رفتن، همین ايستادم، دو تا کبوتر آمدند، یکی قهوه ای، یکی هم چاق و سفید، پایم را که می کوباندم زمین نمی ترسبدند، قهوه ای از سمت چپ رفت، و کبوتر سفید از سمت راست و وسط، می دانم بی معنی به نظر می رسد ولی وقتی تصمیم گرفتم برگردم، پیش همان در، که چشم الکترونیکی دارد، و همین قلب از کار می اُفتد، در باز می شود، و وقتی تمام بدنت آرام آرام سرد و بی استفاده می شود، در، می آید از تو می گذرد و بسته می شود.وقتی بر گشتم باز همان سه تا راه بود، هر جا نگاه می کردم، سه تا راه بود، دستم را که می گذاشتم روی چشم ِ راستم سه تا راه بود، و روی چشم ِ چپم سه تا راه بود، و روی هر دو چشم سه تا راه بود. این قدر نشستم تا کسی آمد، یک زن جوان، که ناخون نداشت، نمی دانم چرا این جا، با اینکه مرده ایم، باز از یک مردن ِ دیگر می ترسیم، شاید اینقدر میمیریم، تا از خون ِ نک ِ انشگت کوچکمان، یک شاپرک شویم. زن جوان که ناخون نداشت به من نگاه کرد، به زبان فرانسوی سلام کرد، من هم جواب دادم، او به زبان فرانسوی گفت چرا ایستادی؟ من هم جواب دادم: چون ایستادم، می دانید من فرانسوی بلد نیستم، او فرانسوی می گفت من فارسی جواب می دادم. او منتظر ماند بعد داد زد و من نشنیدم، شاید مسخره به نظر بی آید ولی من واقعن نشنیدم، وقتی فکر می کردم داد زد داشت به دستهایش نگاه می کرد و یک شعر می خواند: شمع ها را بیاور لئون / برایم با شعله هایش / بوسه هایی از شکلات نعنایی بباف / تا تلخ و سَرد شوم / مثل عرق کردن زیر برف در سکانسی از یک فیلم / که برف دروغین می بارد / بوسه دروغین می دهد / و تمام بیننده های احمق بغشان می گیرد / چون زنی در حال پیدا کردن هویج زیر برف نه برای خرگوشش / بلکه برای نوه ی بیمارش که تنها آرزویش مربای هویج است / و شاید هم برای خرگوشش / که نقره ای رنگ است / و مدت ها پیش مورچه ها او را تجزیه کرده اند / و گنجشک ها مورچه را خورده اند / و آدم ها رژیم می گیرند / زمانی که آدم میوه ممنوعه را خورد / لئون تو چاق نیستی / فقط کمی لاغر نیستی / لئون ناخون هایم را گرو برداشته اند / تا تو آن فحشی که به یکی از خدایان دادی را پس گیری / لئون ای کاش دماغ بزرگم را دوست داشتی / تا آن را گرو بر دارند. یک پسر نوجوان هم آمد، لال بود، ولی حرف می زد، گفت سلام، زن فرانسوی یک چیزی گفت که من نفهمیدم، من هم سلام دادم، همان حرف ها را زد، ولی شعر دیگری خواند: سرم را بالا می گیرم چون می دانم / یعنی بالا / بالا. دو نفر آمدند آن دو تا را بردند، هر دوتاشان را هم از یک سمت بردند، از راه چهارم که نمی دانم الآن کجاست. حتمن من هم باید شعری می خواندم. روی یک صفحه ی خالی تنها مانده بودم، قاعدتن باید پرت می شدم پایین یا معلق می ماندم، اما هر طرف دلم می خواست می رفتم، ولی نه زمین می خوردم، نه به جایی می خوردم، نه می شد بالا پرید نه می شد پایین پرید مي شد اينوري هم راه رفت، مي شد انگار كف پايت را بگذاري جايي كه چند ثانيه پيش سرت آنجا بود. کفش هایم بند نداشت، نمی توانستم بدوم، یک کوه کفش پیشم بود، همه از همان نوعی که در پایم بود، هر چه قدر کفش هایم را در می آوردم تعداد کفش های روی ِ زمین بیشتر می شد، چه قدر کفش هایم را در آوردم. فرق سرم می خارید ولی چه فایده نمی خاراندم چون بدم می آید کاری کنم که انگار نکرده ام. بالاخره یک شعر آمد: نقطه نقطه نقطه ویرگول نقطه نقطه نقطه؛ سر خط. نقطه نقطه نقطه ویرگول نقطه نقطه نقطه؛ سر خط. ویرگول ویرگول ویرگول ویرگول ویرگول ویرگول؛ سر خط. نقطه نقطه نقطه ویرگول نقطه نقطه نقطه؛ سر خط. نقطه نقطه نقطه ویرگول نقطه نقطه نقطه؛ سر خط. نقطه نقطه نقطه ویرگول نقطه نقطه نقطه؛ سر خط. نقطه نقطه نقطه ویرگول نفطه نقطه نقطه. کسی آمد چشمان من را نبست اما بست، قبل از اینکه نبندد اما ببندد، عقب را نگاه کردم لحظه ای، و دیدم کبوتر ها با بالشان پاک می کنند آن جایی که من الآن اونجا بودم دیگه نبود، درسته من در هیچ جا بودم، ولی اون هیچ جا هم دیگه نبود. چشمانم را که نبسته بودند اما وقتی باز کردند دیدم در خانه ام نیستم، آخه فکر می کردم الآن دیگه وقتش برم خونه ببینم مثلن راجع به من چی می گن البته من هیچ وقت مثل دکارت نیستم که بگم « تصمیم گرفته ام در پس ِ تابلو پنهان شوم، تا بشنوم دیگران درباره اش چه می گویند ''» ولی الآن وقتش بود که من تو خونه باشم، ولی در جایی هستم که نه بالا دارد نه پایین، نشسته ام روی ِ هیچ جا و پاهایم خواب نمی رود، نشسته و دارم صدای یک چیز را می شنوم که یادم می رود چیست، ناگهان یک نور وحشیانه می آید، چشمانم را که می بندم، نور هست، از یک سوراخ که نور می آید، چشمم را روی سوراخ می گذارم، تا ببینم، یک لحظه چشمم سیاهی می رود، ولی می فهمم، این سوراخ روی هیچ دیواری نيست، پس من الآن باید ببینم ولی نمی بینم، چشمم را ناچار می گذارم روی سوراخ، بدی اش این است روی پنجه هایم باید وایسم، چند تا جوان نشسته اند که دخترم و دوست پسر معتادش هم هستند، دخترم من را که می بیند می زند زیر خنده، می گه چه قدر شبیه ِ بابام ِ، فکر کنم چیزی کشیدن، چون همش می زنند زیر خنده، وقتی باور می کنه من باباشم به همه می گه ساکت، تو که راست می گی بابامی ولی اون جای نه نه ی دروغگو، همه می زنند زیر خنده دو تاشان پاهاشان را می آرند بالا و دستشان را می کوبانند روی پاشان یعنی خیلی با مزه بود. دخترم میگه: (( بابام جون بگو شب چند شنبه با مامان خوابیدی تا من ُ بیاری تو این دنیای تخمی؟ )) همه می زنند زیر خنده، با عصبانیت می گویم (( یادم نمیاد )) نمی دانم چرا پنجه هایم بااا تر می آید، انگشتای پام در حال شکستن هستند، می گویم (( دوشنبه )) همه سکوت کردند، یکی می گه الآنم شب دوشنبست، دخترم ساکت می شه و می ره تو مبل، به من نگاه می کنه، یکی شون از دخترم اجازه می گیره تا از من یه سوال کنه. (( اون جا دافی زیاد ِ؟ پری میگه اهل حروم مروم نبودی، راست ِ می گن، جبرئیل رو گرفتن؟ )) همه می زنن زیر خنده، انگشتهام داره قطع می شه انگار، خودم رو با زور از سوراخ جدا می کنم و می شینم روی زمین، های های گریه می کنم، ولی گریه نمی کنم، دارم می میرم، چه قدر تنهایی بی خود ِ، دلم دیوار می خواد، دلم درد می خواد، دلم، سرفه می خواد، اگر این فلسفه درست باشه که « کلیه ی تغییرات در حکم کسب یا فقدان صورت است. صورت هر چیز همانا فعلیت آن، و ماده اش همانا قوه ی آن است؛ و نقض نیز عبارت است از آنچه آن چیز فاقد آن است '''» مثلن وقتی کسی پاک، خراب می شود، تغییری بوده است که او را فاقد پاکی کرده است، یا تغییر پاکی که همان خرابی است. پس مرگ هم فقدان زندگی است. و تغییر، وقتی آبی از سردی به گرمی می رسد فقط صورت گرما را گرفته است، و گرنه هنوز آب است، سردی و گرمی کیفیت است. مرگ چی می شه پس؟ می گن فقط چهل روز وقت داری اون آخرین آرزویی که قبل از مرگ کردی رو عملی کنی، می گن قبل از من هم چند نفری بودن که این آرزو رو داشتن، اما همشون ساکت شدن، یکم که پیش رفتن، یک پیر زن که یونانی بود، بهم می گفت، خواهش می کنم، این کار رو نکن، یک مرد میان سال چینی هم، گفت ولش کنید، بذارید هر غلطی می خواد بکنه. فردا روز ِ دادگاه ِ من ِ. دارم از استرس می میرم، خیلی تو دلم به خدا فحش های ناجور دادم ،وقتی زن هم داشتم به خیلی از زن های زیبا نگاه کردم، چند باز هم از زنم بدم اومد چون چاق شده بود، به خودشم نمی رسید. (( هوس كردم بنويسم ولي ابدن نمي خوام راجع به دعواي ديشب، با زنم حرف بزنم، و اكيدن نمي خوام بگم كه چطور وقتي داشتم موهاي سرش را نوازش مي كردم و دو انگشت شستم را روي ابروهاي ژر ژشت زيبايش مي كشاندم، چطور پرسيد: اسم آن دختري كه 15 سالت بود و روي تو خوابيده بود، چي بود؟ من الآن فقط دوست دارم بنويسم، چون وقتي دست از نوازش موهايش بر نداشتم و او انگار از دماي پايين آمده ي شست هايم فهميد؛ من از درون لحظه هايي ست دچار غم انگيزي بسيار شدم، اما حق دارد او هم. با اين حال معذرت خواهي كرد و وقتي من گفتم اشكالي ندارد، او گفت: الكي نگو تو ناراجت شدي، ولي خُب اون موقع دختر باز بودي، بعد با شادي خاصي كه فقط خودش مي تواند بگويد چه طور اين كار را مي كند، به من گفت: الآن كه مال مني. من هم لبخندي براي ِ ايده آل شدن ِ حالمان زدم و او گفت: مي كشمت امير و بعد دوباره آرام شديم و صداي كاميون شهرداري مي آمد، كه بدون مراعات به اين كه شايد كساني مشغول استراحت باشند احيانن ساعت يك و چند دقيقه ي شب، در زباله داني هاي فلزي ِ نقره اي رنگ را محكم باز و بسته مي كردند و صداي لولاي آن ها از همه بدتر بود. زنم پشتش را به من كرد و زماني كه من سعي مي كردم، نفسم را از لاي ِ موها به پشت گردنش بپاچانم؛ كمي به سمت جلو رفت، من دست بر نداشتم و آن بازي قديمي را كردم؛ پشت موهايش را فوت مي كردم: موهايش تعثير مي گرفتند و اين ور و آن ور مي رفتند، مي دانستم اين باعث مور مور شدن بدنش مي شود پوستش را نقطه چين نقطه چين مي كند و من خيلي دوست داشتم اين جنسي شدنش را، حس جديد دارد با اينكه هزار بار هم تكرار شود، مگر آنكه به راستي از درون بيژامه پوشيده باشي و حال ِ حال كردن نداشته باشي. او بي تفاوت بود. كمي بعد: دستم را گرفت و برد روي دلش و با دو دستش دستم را گرفت، من هم حركتي اضافي مثل بوسيدن پشت گردنش يا نوازش موهايش نكردم و حرف عاشقانه ي احمقانه اي هم غير از سكوت به ذهنم نرسيد. تا او خوابش برد . نمي دانم بعد از مدتي نسبتن طولاني شايد سه ربع دستم را رها كرد من دست چپم مور مور بود و خواب رفته بود و داشتم قلنجش را مي شكاندم كه از صدايش بيدار شد و دوباره دستم را گرفت و فكر مي كنم اين بار من زودتر از او به خواب رفتم. )) اين ها را احسان مي گويد كسي كه من را كشان كشان برد سر ي مراسمي كه زنش دائم بيهوش مي شود از اشك و زاري، خود احسان هم گريه مي كند ولي نمي كند، نشسته بوديم روي نمي دانم كجا و اين را تعريف كرد، اخرين چيزهايي كه يادش مي آمد. ديگر كافي ست، بس است، نه نيست. من خیلی کارا کردم، ولی راستش اینجا، هیچ آشنایی نیست، نه هیتلر، نه صدام، نه آدمای خوب، هیشکی نیست، صادق هدایتم و خیام و میلتون و گوته و چخوف و هیچکاک و کیسلوفسکی هم نیستن، اصلن، اینجا یه طوری ِ انگار دوربین مخفی ِ. من دیگه نمی تونم بنویسم، می تونم اما وقتی آدم خسته نشه از نوشتن، نوشتن چه فایده ای داره؟ هم تشنمه هم گشنمه اما نه تشنمه نه گشنمه، یه جوریم انگار از تو استخونام یه چیزی می خواد بزنه بیرون. به من چه که آدما بدونن بعد مرگ چی می شن، فقط قبل از مرگ یه شعر خوب بگین، فکر نکنم شعر تکراری قبول باشه، این بدترین چیزی ِ که تا حالا نوشتم، و اولین چیزی ِ که تا حالا نوشتم. یه نفر گفت، زنت با یه پیرمرد آشنا شده، نمی دونم چرا خوشحالم ناراحت نیستم، آخه منم با یه خانوم ِ از رومانی دوست شدم. اون فرهاد گوش نمی ده، عوضش بلد ِ گوشت خوک رو طوری درست کنه که خدا فکر کنه، مرغ ِ.
'صادق هدایت - متن کامل فوائد گیاهخواری - نشر جامه داران / چاپ سوم 1385 - ص 19
'' گرت تامسون / ترجمۀ علی بهروزی - فلسفۀ دکارت - نشر طرح نو / چاپ اول زمستان 1385 - ص 31
''' همان - ص 24
'صادق هدایت - متن کامل فوائد گیاهخواری - نشر جامه داران / چاپ سوم 1385 - ص 19
'' گرت تامسون / ترجمۀ علی بهروزی - فلسفۀ دکارت - نشر طرح نو / چاپ اول زمستان 1385 - ص 31
''' همان - ص 24
